“Gaeilge na Gluaiseachta, Gaeilge ar Strae” le Ua Maoileoin

[duine n]

[quote=An Ghearb]

i mo leith fhéin, ní maith liom mo chloch a chaitheamh ar charn na hargóinte seo, nó ní fhaca mé an litir ar FOINSE ( Tá mé ar an gcoigríoch is ní fhaighim FOINSE cé go bhfuil meas agam uirthi. Ach maith agaibh as bhur bhfreagairt.

Samhlaítear dom an Ghaeilge mar rothaíocht.

...

Is amhlaidh don ghaeilge: an rud is tabhachtaí : Gaeilge a labhairt .

Cogar, aontaím leis sin. Ach cad a déarfása leis an nduine a déarfadh gur cheart do gach aoinne aon roth amháin a bheith fé (tá sé níos saoire), gan aon íle a chur ar an slabhra (tógann sé an iomarca ama ort), gan aon ghears a bheith ar fáil d'aoinne (ar eagla go mbeadh an iomarca de bhuntáiste acu), agus a bheith ag rothaíocht i leith a chúil (cad ina thaobh ná beadh?), toisc gur mar sin a mhúin sé rothaíocht dó féin agus, ag deireadh an lae, is féidir fós 'rothaíocht' a thabhairt air?[/quote:jbsvprg0]


Ní dhéarfainn aon rud leis. Labhróidh an mheirg, na cosa tinne, an tóin tinn , an cránas is easpa suailce leis

[An Ghearb]

Ach freisin, is féidir liom canúint na scoile is na Cathrach a úsáid, ní bhreathnóinn ar an gcanúint nua seo mar rud éicint lofa nó mícheart ach éabhlóid eile sa teanga, sin an méid atá á rá am! an dtuigeann tú mé a dheartháir

Tá chuile sheans go mbreathnódh Fionn Mac Cumhaill nó Giolla Íosa Mac Fhirbhisigh as Tír Fhiachrach, (bail ó Dhia orthub araon) ar Gaeilge Uí Mhaoileoin mar Ghaeilge truaillithe lofa i gcomparáid lena gcuid Gaeilge blasta sa tslí chéanna ina bhfuil Pádraic fhéin ag caitheamh anuas ar an saghas canúint neodrach atá ag roinnt mhaith daoine na linne seo. De réir Uí Mhaoileoin tá breall orthub siúd le canúint dá leithéid.
Níor chaith siad an iomarca ama sna Gaeltachtaí adeir sé. Cuireann sé as dó iad a chloisteáil is ansin caitheann sé anuas orthub. "is minic a deirim liom féin gurbh fhearr liom dá labharfaidís Béarla liom."

Ach éabhlóid nádúrtha a thit amach i measc muintir shochaí Ghaeilge ab ea na hathruithe a tharla ó aimsir Fhinn anuas go dtí aimsir na ríthe stairiúla anuas go dtí aimsir Eoghain Rua, thar tréimhse fada. Ní mó ná sásta a bhí mórscríbhneoirí agus filí na Gaeilge Clasaicí le teanga an phobail ach oiread. Ach truailliú gramadaí de réir a chéile a choimeádann teangacha ina mbeathaidh, mar sin féin!

Ach ní féidir aon chomórtas in aon chor a dhéanamh idir a leithéid sin de fhás agus forbairt teangeolaíochta agus an síol breacGhaeilge atá ag fás go mínádúrtha i mbosca fuinneoige na ngaelscoileanna nó i bhfásach na gluaiseachta nó ar chosán cloiche na mbunscoileanna, á chothú, uaireanta, ag daoine ná bíonn aon mheas acu ar an dteanga bheo, nó -- rud is measa -- daoine a cheapann gur acusan atá an Ghaeilge ar fad.

Ach sin go léir ráite bíonn gá i gcónaí le feabhsú i measc lucht na Gluaiseachta agus ba chóir do chuile dhuine a dhul go dtí na Gaeltachtaí chun í a fhoghlaim i gceart!

Sin a bhfuil le rá ag an Maoileoineach san alt. Sin an méid a theastaíonn ó aoinne a rá. Bíodh anam ghlan ag an tsagart má theastaíonn uaidh a bheith ag seanmóireacht!

Cén saghas éabhlóid agus athrú a bhrúfaimid anuas ar an dteanga bheo?

An raibh brú luaite?

Dúraís go raibh gá le héabhlóid agus athrú sa Ghaeilge. Conas a chuirfeá é sin i bhfeidhm?

[An Ghearb]

Ní dhéarfainn aon rud leis. Labhróidh an mheirg, na cosa tinne, an tóin tinn , an cránas is easpa suailce leis

Haha.

Ní gheobhadh sé ceadúnas le haghaidh mhúineadh na rothaíochta, ach go háirithe. (Bhuel, b'fheidir go ngeobhadh in Éirinn.)

[duine n]

Ní gheobhadh sé ceadúnas ...

Níl uaidh ach ciall is stuaim